Değişik bebek isimleri ararken çoğu aile aynı ince çizgiyi arıyor: sınıfta üç tane olmayacak, ama her duyulduğunda “nasıl yazılıyor?” sorusunu da getirmeyecek bir isim. İnternetteki listeler genellikle iki uçtan birine düşüyor. Ya herkesin bildiği isimler “değişik” diye sunuluyor ya da kimsenin telaffuz edemeyeceği, anlamı belirsiz isimler sıralanıyor. Bu yazıdaki 24 isim o ikisinin arasında duruyor ve onları tahminle değil, TÜİK verisine bakarak seçtik.
Değişik ama yadırganmayan bebek ismi nasıl bulunur?
TÜİK en çok verilen bebek isimlerini hem ülke geneli için hem de il il yayımlıyor. Bir ismin ülke listesine girmemesi, Türkiye genelinde kalabalık olmadığını gösterir. Aynı ismin onlarca ilin listesinde görünmesi ise her yerde bilindiğini, yani kimsenin yadırgamayacağını gösterir. İkisi bir arada olunca tam aradığın yere düşersin.
Aşağıdaki isimlerin hepsi 2025'te TÜİK'in ülke genelindeki en çok verilen isimler listesinde yok. Parantez içindeki sayı, ismin 2025'te 81 ilden kaçının listesinde yer aldığını gösteriyor; bu listede 36 ile 64 arasında değişiyor. Anlamlar Bebenio isim kataloğundaki kayıtlardan.
Nadir kız isimleri
- Kumsal (63 il): Deniz kıyısındaki kumluk yer. Türkçe, kısa ve yazılışı her yerde aynı.
- Beren (60 il): Güçlü, kuvvetli, akıllı; bir de kadife kumaş. Hem kızlara hem erkeklere verilebilir ama çoğunlukla kız ismi olarak kullanılıyor.
- Aybüke (56 il): Aybike'nin bir yazılışı, “ay gibi güzel kız”.
- Parla (54 il): “Işık saç, ışılda” anlamında kullanılan Türkçe bir isim.
- Yüsra (54 il): Kolaylık. Arapça kökenli, iki heceli.
- Öykü (53 il): Hikaye.
- İlay (46 il): İl ve ay kelimelerinden.
- Gülce (46 il): Gül gibi, güle benzeyen.
- Hazal (43 il): Kuruyup dökülen ağaç yaprakları.
- Hüma (38 il): Başına konduğu kişiye mutluluk getirdiğine inanılan devlet kuşu.
- Bilge (38 il): Bilgili, olgun ve örnek kimse.
- Derin (36 il): Çok gelişmiş, yoğun, içten gelen.
Bu listede iki tür isim var. Kumsal, Parla ve Öykü gibileri anlamı herkesçe bilinen Türkçe kelimeler; açıklama gerektirmezler. Yüsra ve Hüma gibileri ise daha eski, daha az duyulan isimler. Anlamlarını bilen azdır ama söylenişleri kolaydır. Farklı kız isimleri arıyorsan ikinci grup daha çok “ilk kez duydum” tepkisi alır, birinci grup daha az soru.
Bir şey daha dikkatini çekebilir: bu isimlerin bazıları aslında tanıdık. Öykü 2019'da 4.266 bebekle ülke listesinde dokuzuncu sıradaydı, 2022'den beri listede yok. Kumsal 2022 ve 2023'te listenin son sıralarına girdi, sonra yine çıktı. Değişik kız isimleri her zaman yepyeni isimler değil; bazen modası biraz geçmiş, bu yüzden yeniden ferah duran isimler.
Nadir erkek isimleri
- Yağız (64 il): Esmer; yiğit.
- Altay (61 il): Yüksek dağ.
- Uras (61 il): Uraz'ın bir yazılışı, “talih, şans”.
- Kaan (59 il): Kağan'ın bir yazılışı, “hanların hanı”.
- Ege (53 il): Bir çocuğu koruyan, işlerine bakan kimse.
- Karan (52 il): Kahraman, yürekli.
- Barlas (51 il): Kahraman, savaşçı.
- Umut (47 il): Ummaktan doğan güven duygusu.
- Kıvanç (44 il): Övünç, iftihar.
- Doruk (44 il): Tepe, zirve.
- Kayra (42 il): Büyük bir kimseden gelen iyilik.
- Gökalp (36 il): Mavi gözlü yiğit.
Erkek tarafında öne çıkan şey, bu isimlerin büyük kısmının Türkçe kökenli olması. 2025'te ülke listesinin ilk üç sırasını da Türkçe isimler aldı: Alparslan, Göktuğ, Metehan. Bu üçünü fazla yaygın bulup aynı havada değişik erkek isimleri arıyorsan Altay, Barlas ve Gökalp iyi adaylar. Bu türden daha fazlası eski Türk isimleri yazısında.
Listeyi on ikişer isimle sınırladık; aynı ölçütten geçen başkaları da var. Kızlarda Afra (“ayak değmemiş ak toprak”, 45 il) ve Ece (“ulu, ileri gelen”, 41 il), erkeklerde Arda (48 il) ve Egemen (“buyruk ve hüküm sahibi”, 34 il) bunlardan birkaçı.
“Kaç ilde var” sayısı neyi göstermez?
İl listelerindeki sayılar küçük. Kumsal, Tunceli'de yalnızca 3 bebekle sekizinci sıraya girmiş. Aynı yıl Alparslan İstanbul'da 1.312 bebekle birinci. Yani “kaç ilde var” sayısı bir ismin kaç bebeğe verildiğini değil, ne kadar geniş bir coğrafyada bilindiğini gösteriyor. Elli ilde birkaçar bebeğe verilen bir isimle tek bir ilde yüzlerce bebeğe verilen bir isim aynı şey değil; bu listedekiler birinci türden.
Bir de şunu hesaba kat: bugün nadir olan bir isim, birkaç yıl içinde yükselebilir. Umay 2022'de TÜİK'in ülke listesinde yoktu; 2025'te 5.644 bebekle altıncı sırada. Hangi isimlerin hızla tırmandığını yükselen isimler sayfasında, seçtiğin ismin yıllara göre doğum sayılarını da kendi sayfasında görebilirsin.
Nadir isim seçerken sorulacak üç soru
Söylenişi tek mi? Yüsra, Hüma ve Barlas'ın tek bir doğru söylenişi var; ilk duyan doğru tekrarlar. Bazı yeni isimlerde vurgu ve harfler kişiden kişiye değişir.
Yazılışı tek mi? Uras ile Uraz, Kaan ile Kağan aynı ismin farklı yazılışları. Hangisini seçersen seç, çocuğun hayatı boyunca “s ile mi z ile mi?” sorusunu duyacağını bil.
Anlamı belli mi? Bazı popüler yeni isimlerin anlamı sözlüklerde kesin değil. Belinay ve Esila 2025'te otuzdan fazla ilin listesinde, ama kataloğumuzdaki kayıtları anlamlarının kaynaklarda kesin olmadığını söylüyor. Yukarıdaki 24 ismin hepsinin kayıtlı bir anlamı var.
Daha fazla seçenek görmek için kız bebek isimleri ve erkek bebek isimleri listelerine bakabilir, aday listeni destede kart kaydırarak daraltabilirsin. Üç gün sonra hala aklındaysa, o isim büyük ihtimalle seninle kalacak.
